{"id":541,"date":"2021-03-11T10:02:00","date_gmt":"2021-03-11T09:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/borekstary.przemyska.pl\/?page_id=541"},"modified":"2025-11-10T16:26:50","modified_gmt":"2025-11-10T15:26:50","slug":"stary-borek","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/borekstary.przemyska.pl\/index.php\/stary-borek\/","title":{"rendered":"Borek Stary"},"content":{"rendered":"

\"\"HISTORIA PARAFII<\/strong><\/span><\/h3>\n

Czas powstania Borku Starego nie jest dok\u0142adnie znany. Najstarsza zachowana do naszych czas\u00f3w wiadomo\u015b\u0107 o tej miejscowo\u015bci wspomina, \u017ce w pierwsz\u0105 niedziel\u0119 po Narodzeniu Pa\u0144skim roku 1418 biskup przemyski Maciej herbu Janina po\u015bwi\u0119ci\u0142 tutaj cmentarz. A poniewa\u017c w owych czasach zmar\u0142ych grzebano pod ko\u015bcio\u0142em lub obok niego, po\u015bwi\u0119cenie cmentarza by\u0142o r\u00f3wnoznaczne z po\u015bwi\u0119ceniem placu pod budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a. Z oblicze\u0144, jakie przeprowadzi\u0142 o. Pius Be\u0142ch OP, wynika, \u017ce w 1418 r. Bo\u017ce Narodzenie przypada\u0142o w niedziel\u0119. Wobec tego pierwsza niedziela po Bo\u017cym Narodzeniu przypada\u0142a 1 stycznia 1419 r.<\/p>\n

Pierwszym znanym i by\u0107 mo\u017ce pierwszym proboszczem borkowskiej parafii by\u0142 ksi\u0105dz Andrzej. To on prawdopodobnie zbudowa\u0142 drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem \u015bw. Piotra i Paw\u0142a oraz zaj\u0105\u0142 si\u0119 istniej\u0105cym na terenie jego parafii miejscem kultu przy cudownym \u017ar\u00f3de\u0142ku i obrazie Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, nawiedzanym przez rzesze wiernych prawdopodobnie od ko\u0144ca XIII wieku. Liczni autorzy datuj\u0105 rozkwit kultu Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Borku Starym na rok 1336.<\/p>\n

W 1420 roku arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski, kt\u00f3ry po \u015bmierci biskupa Macieja opiekowa\u0142 si\u0119 diecezj\u0105, dokona\u0142 po\u015bwi\u0119cenia kaplicy NMP, kt\u00f3ra w dokumentach wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c pod wezwaniem \u015bw. Krzy\u017ca. Dokumenty podaj\u0105, \u017ce do ko\u015bci\u00f3\u0142ka NMP i \u015bw. Krzy\u017ca przylega\u0142a kaplica, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142 si\u0119 cudowny obraz Matki Bo\u017cej. Zbudowana by\u0142a ona w polu, w odleg\u0142o\u015bci p\u00f3\u0142 mili od wioski. Od 1669 r. opiek\u0119 nad tym miejscem sprawuj\u0105 dominikanie.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 w dziejach parafii odegra\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem \u015bw. Piotra i Paw\u0142a, kt\u00f3ry wed\u0142ug o. Roberta \u015awi\u0119tochowskiego OP istnia\u0142 ju\u017c w 1465 roku. W tym w\u0142a\u015bnie roku, 15 czerwca, Jan z Pilczy, kasztelan krakowski i starosta przemyski, na pro\u015bb\u0119 \u00f3wczesnego proboszcza borkowskiego ks. Bart\u0142omieja, dokona\u0142 uposa\u017cenia parafii. Jak pisze o. Robert \u015awi\u0119tochowski, kasztelan \u201eNada\u0142 istniej\u0105cemu ko\u015bcio\u0142owi \u015bw. Piotra i Paw\u0142a w Borku Starym \u0142an, czyli w\u0142\u00f3k\u0119 ziemi w Borku Nowym, ci\u0105gn\u0105c\u0105 si\u0119 od drogi wiod\u0105cej z Tyczyna do B\u0142a\u017cowej a\u017c po rzeczk\u0119 Bratka, oraz p\u00f3\u0142 \u0142anu w Borku Starym, znanym w 1541 roku jako pole Orzechowskie, wraz z zaro\u015blami i ogrodami le\u017c\u0105cymi pomi\u0119dzy obu wymienionymi polami. Nadto przyznawa\u0142 ko\u015bcio\u0142owi prawo pobierania dziesi\u0119ciny snopowej z wszelkiego zbo\u017ca i po ka\u017cdej orce z p\u00f3l w\u00f3jtowskich, czyli so\u0142eckich, w Borku Starym, Borku Nowym i Brzez\u00f3wce po wieczne czasy, bez wzgl\u0119du na to, kto b\u0119dzie w\u0142a\u015bcicielem tych posiad\u0142o\u015bci. Nadanie to by\u0142o umow\u0105 obop\u00f3ln\u0105, bo na ko\u015bciele \u015bw. Piotra i Paw\u0142a spoczywa\u0142 obowi\u0105zek odprawiania cztery razy do roku w Suche Dni Mszy \u015bw. i odprawiania nabo\u017ce\u0144stw za zmar\u0142ych, czyli tzw. wigilii.\u201d<\/p>\n

W niewyja\u015bnionych dotychczas okoliczno\u015bciach biskup przemyski Wawrzyniec Go\u015blicki w 1598 r. uzale\u017cni\u0142 parafi\u0119 borkowsk\u0105 od parafii tyczy\u0144skiej. Rok p\u00f3\u017aniej zmar\u0142 ostatni niezale\u017cny proboszcz w Borku Starym, Marcin Lasocha. Od tego czasu ko\u015bci\u00f3\u0142 obs\u0142ugiwali wikarzy zwani komendarzami.<\/p>\n

\"\"W 1624 r. Tatarzy pod wodz\u0105 baszy Kantemira spalili pierwotny ko\u015bci\u00f3\u0142. Podobny los spotka\u0142 w\u00f3wczas ko\u015bcio\u0142y w Tyczynie, S\u0142ocinie i Hy\u017cnem. Na jego gruzach w latach 1646-1649 postawiono nowy ko\u015bci\u00f3\u0142 kamienny, kt\u00f3ry zosta\u0142 konsekrowany dopiero w 1883 r. przez biskupa przemyskiego \u0141ukasza Ostoj\u0119 Soleckiego. Usamodzielnienie borkowskiej parafii nast\u0105pi\u0142o 12 marca 1888 r. Biskup Solecki, eryguj\u0105c parafi\u0119 w Borku Starym, powo\u0142a\u0142 na jej pierwszego proboszcza dotychczasowego komendariusza, ks. Edwarda Koteckiego.<\/p>\n

Obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny, murowany, trzynawowy, neogotycki z wie\u017c\u0105, wybudowano w latach 1928-1938 wed\u0142ug projektu Bronis\u0142awa Wiktora. Konsekrowa\u0142 go w 1939 r. biskup przemyski Franciszek Barda. W ko\u015bciele znajduj\u0105 si\u0119 trzy barokowe o\u0142tarze ze starego ko\u015bcio\u0142a, chrzcielnica z 1755 r. oraz kilka obraz\u00f3w, w tym obraz Matki Bo\u017cej Niepokalanie Pocz\u0119tej. Obok ko\u015bcio\u0142a znajduje si\u0119 murowana dzwonnica z 1887 r. Polichromi\u0119 ko\u015bcio\u0142a wykona\u0142 w latach 1957-1958 artysta Stanis\u0142aw Szmuc. Organy 15-g\u0142osowe zbudowa\u0142 w 1939 r. Emil Narolski z Przemy\u015bla.<\/span><\/p>\n

Parafia Borek Stary to wyj\u0105tkowa parafia, obejmuj\u0105ca cztery wioski po\u0142o\u017cone w czterech gminach. Na jej terenie istniej\u0105 trzy ko\u015bcio\u0142y dojazdowe: w Nowym Borku, Bor\u00f3wkach i Woli Borkowskiej. Na terenie parafii znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 OO. Dominikan\u00f3w, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 \u0142askami s\u0142yn\u0105cy obraz Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, koronowany 15 sierpnia 1919 r. przez biskupa przemyskiego \u015bw. J\u00f3zefa Sebastiana Pelczara.<\/span><\/p>\n

Proboszczowie parafii w XX wieku:<\/strong>
\nKs. Ignacy Krysakowski od 1902 do 1923
\nKs. J\u00f3zef Pasierb od 1923 do 1952
\nKs. W\u0142adys\u0142aw Fietko od 1952 do 1958
\nKs. Micha\u0142 Sternal od 1958 do 1983 jako proboszcz, a zmar\u0142 29.05.1992r.
\nKs. W\u0142adys\u0142aw Mazepa od 1983 do 2005, a zmar\u0142 19.01.2024r.
\nKs. Adam Pietrucha od 2005 do 2019, obecnie na emeryturze
\nKs. Roman S\u0142ota od 2019 do 2025.
\nKs. Piotr Zawadzki od 2025<\/span><\/p>\n

Jerzy Konkol<\/em><\/p>\n